تبلیغات
پایتخت علم و دانش - امام حسین(ع) از نگاه مولوی
یکشنبه 29 آذر 1388

امام حسین(ع) از نگاه مولوی

   نوشته شده توسط: آرتین ترشیزی    نوع مطلب :تاریخ ،

امام حسین(ع) از نگاه مولوی

 

السلام علیک یا ابا عبدالله و علی الارواح التی حلت بفنائک علیک منی سلام الله ابدا ما بقیت و بقی اللیل و النهار.

حماسه معراج خونین عاشقانه سالار شهیدان، حضرت ابی‌عبدالله امام حسین ـ علیه‌السلام ـ سلاله پاک رسول اکرم خاتم النبیین حضرت محمد مصطفی ـ صلوات‌الله علیه ـ در آثار مولانا در سیاق (context) و چهارچوب (framework) توحید و «سیر محبی» به سوی توحید ربوبی، معنی و مفهوم پیدا می‌کند. حضرت حق ـ جل جلاله ـ رب حسین است و« سلطان عشق خونین»، مربوب حضرت محبوب است.

مثنوی مولانا، کتاب «توحید» است و سیر عاشقانه به سوی حضرت هوالاول والاخر و الظاهر و الباطن. (3 ـ حدید) و کتاب دیوان کبیر کلیات شمس تبریزی مولانا «عشق نامه» اوست؛ «یا انیس من لا انیس له»؛ «یا من لا یرغب الا الیه»؛ «یا خیر المرغوبین» (دعای جوشن کبیر(. مولانا در این دو کار بزرگ خود، به حماسه امام حسین (ع) از دید عرفانی پرداخته است. در این وجیزه به روایت مولانا از امام حسین (ع) در چهار غزل کلیات شمس و یک حکایت از مثنوی پرداخته می‌شود. کلید واژه‌های فهم مقام منیع و بی‌نظیر سیدالشهد حضرت امام حسین ـ علیه السلام ـ در مثنوی و دیوان شمس عبارتند از: عشق ـ عاشقی ـ شهید ـ شهادت ـ فدایی ـ بلا ـ مرگ ـ پارسا ـ فنا ـ قا ـ خسرو دین ـ خسرو غیب ـ وصل ـ دوست ـ پیشتازان و طلایه‌دار سلوک ـ زندان ـ عاشورا ـ کربلا ـ یزید / فراق ـ شمر ـ عزا ـ تقابل کاراکترها و صفات و خصایل.در آثار مولانا، عموما شهید و حسین مترادف یکدیگرند و حتی می‌توان گفت که واژه گلگون شهید و مقام عظمای شهادت به اصطلاح فنی انصراف دارد بر شخصیت جامع و یگانه امام حسین که انسان کامل است.

از نگاه مولانا، حضرت سیدالشهدا (ع) از سوز و شوق دل الهی‌اش، هر لحظه طلب استعلای وجودی می‌كند و حضرت محبوب، آواز قبول وصال سر می‌دهد؛ «دل» فی حد ذاته عرش پروردگار است و او نیز همچون حسین در پی سفر و معراج به مبدأ اعلی است. در غزل 230 کلیات شمس، امام حسین (ع) سنگ محک و معیار است که دل که جایگاهی است رفیع و همه اعمال و احوال و مقامات وجودی آدمی به آن بستگی دارد، به حسین تشبیه می‌شود، نه آن‌که حسین به دل تشبیه شود. از نظر عرفا در نظام هستی خلاصه موجودات «آدمی» است و خلاصه آدمی «دل» است.(نک: شیخ صفی‌الدین اردبیلی ـ صفوه الصفا ـ ص443) و تنها بیت دوم این غزل، کافی است برای بیان نهایت سرسپردگی و شیفتگی مولانا به امام حسین (ع). در مقابل چنین مرتبه متعالی، یزید و سمبل کامل جدایی و دوری از حضرت حق ـ جل جلاله ـ است.

شهیدان قافله کربلا، سمبل اعلای شهیدان تاریخند که مقامات سلوک خونین عاشقانه خود را در دشت پر بلای امتحان خونین الهی در کربلا، سرافرازانه گذراندند. آنان به ظاهر مرده‌اند، اما در واقع به زندگی اعلای طیبه در عالم غیب ـ که برتر است از عالم ظاهر ـ استعلا یافته‌اند. مولانا در اینجا شهیدان کربلا را نمونه متعالی آیه شریفه قرآن در باب شهدا برمی‌شمارد؛ و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون (169ـ آل عمران).

کاروان شریف اسرای کربلا از نظر دشمن که محجوب و بعید است از سلطان وجود اسیرند، اما بر خلاف این کوردلان آنان «شاه مقام قرب دوست»ند؛‌ مقامی که بین آنان و حضرت محبوب، هیچ مانعی نیست.از نظر عرفا، بهشت دو نوع است: عام و خاص. بهشت عام، بهشت اکل و شرب و مناکحه است که از برای بندگان عام است، اما بهشت خاص، مقام لقا و وصال و مشاهده حضرت حق تعالی است که بهشت بند گان خاص است. (شیخ صفی‌الدین اردبیلی ـ صفوه الصفا ـ ص 437 ـ 438). مولانا، امام حسین و شهیدان کربلا را مقیمان بهشت وصال حضرت دوست که بهشت بندگان خاص است، معرفی می‌کند که قفس دنیا را شکسته‌ و پرواز ابدی کرده‌اند به کوی دوست. توانگر شکوفه وصال سیدالشهدا، شهره آفاق شده و او خورشید فروزان و به ثمر نشسته محفل واصلان محبوب است. امام حسین (ع) به این مقام والا رسیده است، چون ریشه درخت وجود مبارکش، توانگر شده است از ذات اقدس الهی.


ز سوز شوق دل همی زند عللا                      که بوک در رسدش از جناب وصل صلا


دلست همچو حسین و فراق همچو یزید           شهید گشته دو صد ره به دشت کرب و بلا


شهید گشته بظاهر حیات گشته                   به غیب اسیر در نظر خصم و خسروی بخلا


میان جنت و فردوس وصل دوست مقیم           رهیده از تک زندان جوع و رخص و غلا


اگر نه بیخ درختش درون غیب ملیست            چرا شکوفه وصلش شکفته است ملا


خموش باش و ز سوی ضمیر ناطق باش          که نفس ناطق کلی بگویدت افلا


کلیات شمس تبریزی: غزل 230

در غزل 2102 کلیات شمس مولوی، اشاره کوتاه اما پر مغز می‌نماید به اصل منیع «فنا در توحید فعل» و می‌گوید رمز نبودن فرق ماندن و رفتن برای حسین آن است که او چون به مقام فنای توحید فعل رسیده است، اراده و فعلش مستهلک در توحید است. او تسلیم اراده و تدبیر الهی است. (نک: صفوی ـ سید سلمان ـ تهران ـ 1386).

حسین و شهدا با دوری جستن از آرزوها و امیال نفسانی با ساحت عشق آشنا شدند. او فدایی معشوق است و خون خود را در این معاشقه بر آستانه محبوب می‌ریزد، چرا که برای او مسئله بودن یا نبودن نیست، بلکه مسئله فنای عاشقانه است. (نک: شکسپیر ـ هملت). حسین و عاشقان حسینی صفت در پی بلا و سختی‌ها و مشکلات وجودی‌اند در برابر عوام و واماندگان که فراری از تدبیر الهی‌اند.مولانا در این غزل نیز با روش مطالعه مقارنه‌ای، کوشش می‌کند فهم بهتری از حسین و عاشقان حسینی و «واماندگان» راه حماسی کربلا نشان دهد.

 

چیست با عشق آشنا بودن                   بجز از کام دل جدا بودن
خون شدن خون خود فرو خوردن           با سگان بر در وفا بودن
او فدائیست هیچ فرقی نیست                   پیش او مرگ و نقل یا بودن
رو مسلمان سپر سلامت باش                   جهد میکن به پارسا بودن
کین شهیدان ز مرگ نشکیبند                    عاشقانند بر فنا بودن
از بلا و قضا گریزی تو                               ترس ایشان ز بی بلا بودن
شیشه می گیر و روز عاشورا                    تو نتانی به کربلا بودن
کلیات: غزل 2102

اما طولانی‌ترین و مشهورترین غزل مولانا در باب عظمت و علو مقام حسین و شهیدان کربلا، غزل 2707 کلیات شمس است. مطلع غزل شهیدان الهی و بلاجویان معاشقه کربلایی است و پایان آن به زیبایی ارجاع است به انسان کامل و خورشید موعود که شاهد است و ناظر و اصل نزول انوار الهی است در عالم ممکنات.

در این غزل، شهیدان و عاشقان مترادفند. شهیدان به یاری تجرد وجودی و معرفت که مقدمه عاشقی است و «بال‌های عاشقی» از مرغان هوایی نیز بهتر پرواز در ساحت حضرت دوست می‌کنند. «یحبهم و یحبونه» (54 ـ مائده). آنها شاهان عالم غیبند و به كمك عشق باب‌های عوالم پنهان را گشوده‌اند. یکی از رمزهای توفیق آنها در پرواز عاشقانه رهایی از انواع خود است. آنها ار آن جهت که فانی و باقی در :عقل عقل» شده‌اند در ناکجاآبادند. (نک ـ صفوی ـ سید ـ لندن ـ 2007).

از بیت پنجم غزل رابطه شهیدان واصل را با سالکان بیان می‌کند. رهایی شهیدان اثر وجودی در رهایی دیگر سالکان نهاده است. آنها با شکستن در زندان تو در توی طبیعت و نفس خود، باب مخزن اسرار الهی را گشوده‌اند. اول نفی است و سپس اثبات.«لا اله الا الله». «لا اله الا هو»(255 بقره) «لا اله اله انت». شهیدان که واصل به محبوب شده‌اند و حسین که سید و سالار آنهاست، نوای فقیران و درویشان کوی دوستند.  شهیدان حسینی مقیم دریای وجود بیکران حضرت واجب الوجوداند که این عالم تجلیات اسما و صفات اوست. هوالله الخالق الباری المصور له الاسماءالحسنی یسبح له ما فی السوات والارض و هو العزیز الحکیم. (24 ـ حشر) « الله لا اله الا هو». «لا اله الا انت» که در روز الست آشنایش بودند.«الست بربکم؟ قالوا بلی». (173 ـ اعراف) در بیت هشتم مولانا اشاره به یکی از اصول عرفان نظری می‌کند که می‌گوید انواع دنیاهای عالم ناسوت هیچ اندر هیچ است و توخالی و گذرا و میراست. سپس مبتنی بر آن آدمیان را به عرفان عملی دعوت می‌کند. آن‌گاه گویی پیام امام حسین (ع) را می‌دهد که ای مدعیان اگر از قبیله مایید و کربلایید، اهل صفا باش و دل را منور به نور خدا بگردان.

 

کجایید ای شهیدان خدایی                   بلا جویان دشت کربلایی
کجایید ای سبک روحان عاشق             پرنده‌تر ز مرغان هوایی
کجایید ای شهان آسمانی                   بدانسته فلک را در گشایی
کجایید ای ز جان و جا رهیده                 کسی مر عقل را گوید کجایی
کجایید ای در زندان شکسته                 بداده وامداران را رهایی
کجایید ای در مخزن گشاده                  کجایید ای نوای بی نوایی
در آن بحرید کین عالم کف اوست           زمانی بیش دارید آشنایی
کف دریاست صورت‌های عالم                ز کف بگذر اگر اهل صفایی
دلم کف کرد کین نقش سخن شد         بهل نقش و به دل رو گر ز مایی
برآ ای شمس تبریزی ز مشرق              که اصل اصل هر ضیایی

مولوی در داستان شیعیان حلب در دفتر ششم مثنوی ابیات 777 ـ 805 به بیان عظمت معنوی و بلندی تبار و صفات برجسته امام حسین و آسیب‌شناسی برخی از عزاداران حسینی می‌پردازد و بیان می‌کند که غصه قصه حسین برای هر که به راستی پیرو خداوند و رسول خدا باشد، بس عظیم است، زیرا هر که حضرت محمد را دوست دارد، باید امام حسین را نیز دوست داشته باشدو هر که حسین منی و انا من حسینی؛ قدر عشق گوش عشق گوشوار. همچنان که آدمی گوش را دوست دارد، گوشواره را نیز دوست دارد؛ ‌گوش کنایه از حضرت محمد(ص) و گوشواره کنایه از امام حسین (ع) است. عزاداری و تعظیم شعایر روح پاک سید الشهدا از نظر مؤمن از صد طوفان نوح نیز مشهورترست. مولوی در دو بیت 791 و 792 با تأکید بر لفظ مؤمن وکیفیت نسبت آن با حسین تولای حسین (ع) و تبری جستن از دشمنان امام حسین (ع) را از نشانه‌های ایمان و مؤمنی معرفی می‌کند؛ گویی، مولانا به این پاره زیارت عاشورا نظر داشته است: یا ابا عبدالله لقد عظمت الرزیه و جلت و عظمت المصیبه بک علینا و جمیع اهل الاسلام. یا ابا عبدالله به درستی بزرگ است سوگت و سترگ است و عظیم است مصیبت تو بر ما و بر همه اهل اسلام. از حسین به نام روح سلطانی و شاهنشاه یاد می شود که با توجه به بقیه اشعار مولانا و سیاق گفتمان سوم دفتر ششم که داستان مذکور، بخشی از آن است، مقصود سلطان عشق است. (نک: صفوی ـ سید سلمان ـ 1386) و همچنین حسین «خسرو دین» خوانده می‌شود. هیچ‌یک از صحابه و خلفا را مولوی به این لقب نخوانده است. امام حسین (ع) نمونه اعلای عاشق صادق واصل است. او خسرو دین است و شاهنشاه عاشقان است که از قفس دنیا رها شده و استعلا یافته است به عالم غیب. سپس مولانا می‌گوید: ای عزاداران بر خود بگریید که فرسنگ‌ها از ارزش‌های حسینی دورید. شما بر حسین مگریید، در حالی که باید بر قلب و ایمان خرابت نوحه کنی که وابسته به مزخرفات این دنیای دنی‌ شده‌اید. سپس پاسخ مدعیان دروغ دینداری را می‌دهد و می‌گوید: دینداری نشانه دارد؛ از جمله نشانه‌های آن «توکل»ـ «جانبازی» ـ «بی نیازی» ـ «فرخی معنوی» و «بخشندگی» است که در شما یافت نمی‌شود. اگر حسینی هستید و از شراب عشق الهی نوشیده‌اید، چرا آثار در اعمال و رفتارتان دیده نمی‌شود؟

روزِ عاشورا نمی‌دانی كه هست                   ماتمِ جانی كه از قرنی بِه است
پیشِ مؤمن كَی بُود این غصّه خوار                 قدرِ عشقِ گوش عشقِ گوشوار
پیشِ مؤمن ماتمِ آن پاك روح                         شهره‌تر باشد ز صد طوفانِ نوح
ب790 ـ 793 ـ دفتر ششم مثنوی

پس عزا بر خود كنید ای خفتگان                ز آنكه بَد مرگی است این خوابِ گران
روحِ سلطانی ز زندانی بجَسْت                  جامه چه درانیم و چو خاییم دست
چونكه ایشان خسروِ دین بوده اند              وقتِ شادی شد چو بشْكستند بند
سوی شادُرْوانِ دولت تاختند                     كُنده و زنجیر را انداختند
روزِ مُلك است و گَش و شاهنشهی           گر تو یك ذرّه از ایشان آگهی
ورنه ای آگه بَرو بر خود گِری                     ز آنكه در انكارِ نَقل و مَحشری
بر دل و دینِ خرابت نوحه كن                    كه نمی‌بیند جز این خاكِ كهن
ور همی بیند چرا نبْود دلیر                       پُشْتدار و جان سپار و چشم سیر
در رُخت كو از مَیِ دین فرّخی                   گر بدیدی بحر كو كفِّ سخی
آنكه جُو دید آب را نكْند دریغ                     خاصّه آن كاو دید آن دریا و میغ
مثنوی ـ دفتر ششم ـ ب 795 ـ 805

مولانا در غزل 436 کلیات شمس فروزانفر برابر با غزل 181 کلیات شمس استاد دکتر توفیق سبحانی، برخی دیگر از نشانه‌های عاشقان راستین را بیان می‌کند که عبارتند از: جوشش ابدی ـ اشک شوق و فراق و وصال ـ مراقبه ـ استشمام بوی جام الهی ـ وفا و یاری ـ طالب لطف الهی ـ زهد و تقوی و استقامت؛ اللهم الرزقنا. گفتا که کیست بر در؟ گفتم: کمین غلامت        گفتا: چه کار داری؟ گفتم: مها سلامت گفتا که: چند رانی؟ گفتم: که تا بخوانی           گفتا که: چند جوشی؟ گفتم که: تا قیامت
دعوی عشق کردم سوگندها بخوردم               کز عشق یاوه کردم من ملکت و شهامت
گفتا: برای دعوی قاضی گواه خواهد                گفتم: گواه اشکم زردی رخ علامت
گفتا: گواه جرحست تر دامنست چشمت          گفتم: به فر عدلت عدلند و بی غرامت
گفتا: که بود همره؟ گفتم خیالت ای شه          گفتا: که خواندت اینجا؟ گفتم که: بوی جامت
گفتا: چه عزم داری؟ گفتم وفا و یاری               گفتا زمن چه خواهی؟ گفتم که لطف عامت
گفتا: کجاست خوشتر؟ گفتم: که قصر قیصر      گفتا: چه دیدی آنجا؟ گفتم: که صد کرامت
گفتا: چرا خالیست؟ گفتم: ز بیم رهزن             گفتا: که کیست رهزن؟ گفتم: که این ملامت
گفتا: کجاست ایمن؟ گفتم که زهد و تقوی        گفتا: که زهد چه بود؟ گفتم: رو سلامت
گفتا: کجاست ایمن؟ گفتم: به کوی عشقت      گفتا: که چونی آنجا؟ گفتم: در استقامت
خامش که گر بگویم من نکته‌های او را             از خویشتن برآیی نی در بود نه بامت

جمع‌بندی:از دیدگاه مولانا شهیدان عاشقند. امام حسین (ع) سید و سالار و شاه شهیدان است. شهیدان پا بر نفس اماره گذاشته‌اند و از خودخواهی و امیال دنیوی جدا و در حضرت حق فانی شده و در حضرت محبوب به مقام بقا رسیده‌اند.

کلید واژه‌های صدر مقاله، بیانگر جغرافیای فکری ـ هندسه معرفتی و کهکشان وجودی امام حسین نزد مولانا جلال الدین بلخی خراسانی است؛ فاعتبروا یا اولی الابصار.به باطن همچو عقل کل به ظاهر همچو تنگ گل دمی الهام امر قل دمی تشریف اعطینا
کلیات ـ 54ابتر بود عدویش و آن منصبش بماند در دیده کی بماند گر در فتد در و خس کلیات1211
اللهم ارزقنی شفاعه الحسین یوم الورود و ثبت لی قدم صدق عندک مع الحسین و اصحاب الحسین الذین بذلوا مهجهم دون الحسین علیه السلام.


viagra purchase online
سه شنبه 23 مرداد 1397 08:18 قبل از ظهر

Nicely put. Kudos!
viagra online with prescription online pharmacy buy viagra online cheap uk cheapest place to buy viagra viagra buy viagra pharmacy online viagra is it illegal to buy viagra online buy female viagra uk where can i buy cheap viagra online where can i buy viagra buy viagra cvs
Cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 12:59 بعد از ظهر

Amazing all kinds of wonderful material!
cialis savings card cialis daily cialis generico en mexico generic cialis i recommend cialis generico legalidad de comprar cialis cialis en mexico precio cialis diario compra click here to buy cialis wow look it cialis mexico
Viagra tablets
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 07:43 بعد از ظهر

Cheers, Plenty of posts.

where do i buy viagra how to buy viagra online viagra online prices buy viagra in store how to buy viagra online without price of viagra uk price for viagra how to get a viagra prescription viagra cheap online buyviagra
Cialis online
شنبه 18 فروردین 1397 09:06 بعد از ظهر

Cheers, I enjoy this!
we choice cialis uk cialis rckenschmerzen cialis reviews online cialis tadalafil 5mg cialis free trial cialis online napol 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis diario compra cialis for sale south africa
Buy generic cialis
یکشنبه 5 فروردین 1397 04:29 قبل از ظهر

You have made your point quite effectively!.
cialis uk cialis prezzo di mercato cialis online bulk cialis cialis online weblink price cialis generico cialis mexico we like it cialis soft gel comprar cialis 10 espa241a generic cialis levitra
feet problems
جمعه 24 شهریور 1396 11:12 بعد از ظهر
I've learn some just right stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting.

I wonder how so much attempt you place to create this sort
of wonderful informative site.
Sasha
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:25 بعد از ظهر
Unquestionably imagine that that you stated.
Your favourite reason seemed to be on the web the simplest thing to take note of.
I say to you, I certainly get irked whilst folks think about concerns that they just do not recognize about.
You controlled to hit the nail upon the highest as
smartly as outlined out the entire thing with no need
side-effects , other people could take a signal. Will
likely be back to get more. Thank you
BHW
دوشنبه 28 فروردین 1396 08:15 قبل از ظهر
What's up, I want to subscribe for this blog to get latest updates, therefore where can i do it please help out.
Page Rank v 2.0.1
یکشنبه 29 آذر 1388 01:29 بعد از ظهر
سلام وبلاگ بسیار عالی دارید برای شما پیشنهادی دارم

برای اینکه لینک شما در سایت قرار گیرد

ابتدا

لینک مارا با عنوان ๑۩۞۩ سایت افزایش بازدید با تبلیغات رایگان ۩۞۩๑ قرار دهید

.لینک را به www.mo1j.com بدهید /



سپس از طریق ارتباط با ما اعلام بفرمایید تا وبلاگ یا وبسایت شما برسی گردد و در صورت مشاهده لینکمان ، لینک شما نیز قرار داده شود .



لطفا یا ازطریق سایت و یا از طریق ایمیل moj1rayaname@gmail.com با ما در ارتباط باشید


نمایی از بازدید سایت ما /// ...

تاریخ آگهی بازدید
09.28 6 810
09.27 1 1294
09.26 1 624
09.25 2 644
09.24 5 750
09.23 13 713
09.22 4 702
09.21 2 609
09.20 5 426
09.19 3 733
09.18 20 7622
09.17 9 9544
09.16 1 8022
09.15 4 3389
09.14 17 805
09.13 0 3968
09.12 1 3587
09.11 1 3149
09.10 10 2463
09.09 1 2775
09.08 1 1331
09.07 0 645
09.06 0 149
09.05 1 100
09.04 0 182
09.03 7 263
09.02 4 287
09.01 3 254
08.30 3 164
08.29 48 175



در مورد پیج رانک و رتبه .. حتما میدانید که سایتهای با آمار 100 هزار در روز از کجا این همه بیننده دارند ..>>؟؟؟
گوگل - یاهو - msn - آلتاویستا - و 150 مرورگر معتبر دیگر ...
وقتی در گوگل سرچ میشود "موزیک جدید " اول از همه سایتی میاید که بیشترین تبادل لینک و رتبه را داشته باشد ...

واسلام
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر